Jan Duraj :
Podstawy Ekonomiki Przedsiębiorstwa
Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2004
-----------------------------------------------------------------------------------

Cytuję:
- „Z okładki książki”,
- Spis treści,
- Wstęp.
Anonimus
-----------------------------------------------------------------------------------

Z okładki książki

Podręcznik całościowo prezentuje funkcjonowanie przedsiębiorstw działających w różnych formach organizacyjnych i mających odmienne struktury własności kapitału. Autor szczegółowo omówił: istotę przedsiębiorstwa (cele, funkcje, formy organizacyjne i prawne); koszty jego działalności gospodarczej; ekonomiki: działalności finansowej i marketingowej, gospodarowania zasobami pracy, organizacji produkcji, gospodarowania przedmiotami pracy, środków pracy, inwestycji i postępu technicznego.
Podręcznik jest przeznaczony dla studentów uczelni ekonomicznych oraz słuchaczy w szkołach biznesu.

Księgarnia internetowa PWE
http://www.pwe.com.pl

----------------------------------------------------------------------------------------------------
Spis treści

Wstęp ......... 11

Rozdział 1 Istota przedsiębiorstwa i charakter jego działalności ......... 15

1.1. Pojęcie przedsiębiorstwa ......... 15
1.2. Jednostki wewnętrzne i rodzaje przedsiębiorstw ......... 18
1.3. Istota ekonomiki przedsiębiorstwa ......... 28

Rozdział 2 Cele i funkcje zarządzania działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa ......... 46

2.1. Pojęcie zarządzania ......... 46
2.2. Cele działalności przedsiębiorstwa i kryteria ich oceny ......... 49
2.2.1. Istota celu oraz funkcje przedsiębiorstwa ......... 51
2.2.2. Cel ostateczny przedsiębiorstwa ......... 53
2.2.3. Generalne kryteria oceny działalności gospodarczej przedsiębiorstwa ......... 58
2.3. Funkcja planowania działalności gospodarczej przedsiębiorstwa ......... 64
2.3.1. Planowanie oraz misja przedsiębiorstwa ......... 64
2.3.2. Cechy i rodzaje planowania w przedsiębiorstwie ......... 67
2.3.3. Planowanie i podejmowanie decyzji w przedsiębiorstwie ......... 71
2.3.4. Biznesplan ......... 75
2.4. Organizowanie jako funkcja zarządzania przedsiębiorstwem ......... 77
2.5. Motywowanie jako funkcja zarządzania przedsiębiorstwem ......... 86
2.6. Kontrola i kontroling jako funkcje zarządzania przedsiębiorstwem ......... 91
2.7. Analiza ekonomiczna jako instrument ekonomiki przedsiębiorstwa ......... 96

Rozdział 3 Formy prawno-organizacyjne i współdziałanie gospodarcze przedsiębiorstw ......... 110

3.1. Formy prawno-organizacyjne przedsiębiorstw ......... 110
3.1.1. Pojęcie i wybór formy prawno-organizacyjnej przedsiębiorstwa ......... 110
3.1.2. Przedsiębiorstwo jednoosobowego właściciela ......... 113
3.1.3. Spółka osobowa ......... 114
3.1.4. Spółka kapitałowa ......... 123
3.1.5. Spółdzielnia ......... 129
3.1.6. Przedsiębiorstwo państwowe ......... 130
3.2. Formy prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ......... 132
3.3. Formy współdziałania gospodarczego przedsiębiorstw ......... 142
3.3.1. Klasyfikacja form współdziałania gospodarczego przedsiębiorstw ......... 142
3.3.2. Kooperacyjne formy współdziałania gospodarczego przedsiębiorstw ......... 144
3.3.3. Koncentracyjne formy współdziałania gospodarczego przedsiębiorstw ......... 153

Rozdział 4 Podstawy ekonomiki finansów przedsiębiorstwa ......... 163

4.1. Cel i przedmiot ekonomiki finansów przedsiębiorstwa ......... 163
4.2. Kształtowanie wyniku finansowego w przedsiębiorstwie ......... 172
4.3. Sprawozdania finansowe przedsiębiorstwa ......... 178
4.3.1. Bilans przedsiębiorstwa ......... 179
4.3.2. Rachunek zysków i strat przedsiębiorstwa ......... 186
4.3.3. Sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych przedsiębiorstwa ......... 189
4.3.4. Sprawozdania finansowe grup kapitałowych przedsiębiorstw ......... 192
4.4. Źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ......... 196
4.5. Ekonomika kapitału przedsiębiorstwa ......... 207
4.6. Ekonomika wspierania finansowego oraz rentowność przedsiębiorstwa ......... 219

Rozdział 5 Ekonomika kosztów przedsiębiorstwa ......... 228

5.1. Pojecie kosztów ......... 228
5.2. Rodzajowy układ kosztów własnych sprzedaży ......... 231
5.3. Kalkulacyjny układ kosztów własnych sprzedaży ......... 233
5.4. Inne układy kosztów własnych ......... 236
5.5. Koszty produkcji w ekonomice przedsiębiorstwa ......... 241
5.6. Ekonomika kosztów produkcji ......... 246
5.7. Próg rentowności produkcji ......... 249

Rozdział 6 Ekonomika działalności marketingowej przedsiębiorstwa ......... 256

6.1. Pojecie działalności marketingowej przedsiębiorstwa ......... 256
6.2. Rynki działania przedsiębiorstwa ......... 262
6.3. Ekonomika produktów i usług ......... 269
6.4. Ekonomika kanałów dystrybucji ......... 279
6.5. Promocja produktów i usług ......... 288
6.6. Jakość produktów i usług w ekonomice marketingu przedsiębiorstwa ......... 297
6.6.1. Istota jakości produktów i systemy jej kształtowania przez przedsiębiorstwo ......... 297
6.6.2. Kaizen, wauza kagen – czyli o ekonomice jakości w przedsiębiorstwach japońskich ......... 304
6.7. Ceny w działalności marketingowej przedsiębiorstwa ......... 306
6.7.1. Pojęcie ceny ......... 306
6.7.2. Funkcje i strategie cen ......... 308

Rozdział 7 Ekonomika gospodarowania zasobami pracy ......... 322

7.1. Cele gospodarowania zasobami pracy w przedsiębiorstwie ......... 322
7.2. Zasady i funkcje wynagrodzenia pracowniczego ......... 326
7.3. Zakładowy system wynagradzania ......... 330
7.3.1. System taryfowy płac ......... 331
7.3.2. Siatki płac ......... 334
7.3.3. System składników płac ......... 336
7.3.4. Formy płac pracowniczych ......... 338
7.4. Planowanie płac w przedsiębiorstwie ......... 347

Rozdział 8 Ekonomika produkcji w przedsiębiorstwie ......... 352

8.1. Pojęcie produkcji i struktura procesu produkcyjnego ......... 353
8.2. Podstawy organizacji produkcji w przedsiębiorstwie ......... 357
8.2.1. Typy i formy organizacji produkcji ......... 359
8.2.2. Potokowa forma organizacji produkcji ......... 360
8.3. Standaryzacja produkcji i normowanie pracy ......... 366
8.4. Techniczne przygotowanie produkcji ......... 372
8.5. Funkcja produkcji w ekonomice przedsiębiorstwa ......... 378
8.6. Logistyka w procesie produkcyjnym ......... 388

Rozdział 9 Ekonomika majątku obrotowego przedsiębiorstwa ......... 399

9.1. Pojęcie i składniki majątku obrotowego przedsiębiorstwa ......... 399
9.2. Funkcje majątku obrotowego w przedsiębiorstwie ......... 405
9.3. Ekonomika gospodarki materiałowej w przedsiębiorstwie ......... 409
9.3.1. Zaopatrzenie jako funkcja gospodarki materiałowej przedsiębiorstwa .......... 410
9.3.2. Ekonomika wykorzystania materiałów w przedsiębiorstwie ......... 414
9.3.3. Ekonomika gospodarowania zapasami materiałów w przedsiębiorstwie ......... 417
9.3.3.1. Wycena zapasów i sterowanie zapasami ......... 417
9.3.3.2. Modele optymalizacji zapasów ......... 422
9.4. Ekonomika gospodarowania należnościami ......... 436
9.4.1. Pojęcie należności ......... 436
9.4.2. Rodzaje należności ......... 436
9.4.3. Funkcje należności ......... 437
9.4.4. Kontroling gospodarki należnościami przedsiębiorstwa ......... 448
9.5. Ekonomika gospodarowania środkami pieniężnymi w przedsiębiorstwie ......... 454

Rozdział 10 Ekonomika środków trwałych, remontów, inwestycji oraz leasingu ......... 464

10.1. Ekonomika środków trwałych przedsiębiorstwa ......... 464
10.1.1. Pojęcie środków trwałych ......... 464
10.1.2. Klasyfikacja środków trwałych ......... 467
10.1.3. Wartość środków trwałych ......... 469
10.1.4. Amortyzacja środków trwałych ......... 472
10.1.5. Ekonomika gospodarowania środkami trwałymi ......... 476
10.1.6. Zdolność produkcyjna maszyn i urządzeń produkcyjnych ......... 479
10.2. Ekonomika remontów środków trwałych przedsiębiorstwa ......... 484
10.2.1. Pojęcie remontów ......... 484
10.2.2. Rodzaje remontów środków trwałych ......... 485
10.2.3. Cykle i normatywy remontowe ......... 488
10.2.4. Systemy remontów i działań zapobiegawczych ......... 490
10.3. Ekonomika działalności inwestycyjnej przedsiębiorstwa ......... 493
10.4. Ekonomika leasingu środków trwałych ......... 500

Bibliografia ......... 509

----------------------------------------------------------------------------------------------------
Wstęp ......... 11

Fenomen przedsiębiorstwa znajduje odzwierciedlenie w licznych dyscyplinach naukowych oraz w pracach badawczych prowadzonych przez ekonomistów, prawników, socjologów, psychologów, inżynierów, historyków itp. Przedsiębiorstwo stało się od dawna zasadniczym miejscem powstawania i realizowania postępu technicznego, jednostką kształtującą osobowość człowieka, miejscem pracy, powstawania dochodu oraz aktywności ludzkiej zorientowanej na pełniejsze uczestnictwo w przemianach kulturowych i społecznych. Stoi przed nim wiele różnych zadań, które zmieniając się pod wpływem licznych zewnętrznych i wewnętrznych czynników, tworzą skomplikowaną sieć jego powinności. Jedną z nich jest realizowanie działań gospodarczych w sposób efektywny ekonomicznie.

Przedsiębiorstwa, bardziej niż inne organizacje, muszą się liczyć z realiami, ponieważ są jednym z najważniejszych podmiotów i zarazem instrumentów rozwoju społecznego.

Problemy działalności gospodarczej przedsiębiorstwa mają wymiar konceptualny i egzystencjalny. Można je nawet, choć nieśmiało, sprowadzić do przenikających się relacji działalności regulacyjnej i rzeczowej przedsiębiorstwa. W tym interakcjonizmie wartości kulturowe i zdolności ludzkie są wraz z historią najważniejszymi zasobami przedsiębiorstwa, które powinny być powiększane i efektywnie wykorzystywane dla realizacji celów wszystkich grup interesów związanych z działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa.

Prezentowana praca przedstawia najważniejsze problemy ekonomiki przedsiębiorstwa, które są rozważane głównie z perspektywy potrzeby dostarczenia szerokiej wiedzy o zasadach, metodach, instrumentach, mechanizmach i warunkach prowadzenia efektywnej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Do problemów tych zostały zaliczone: system zarządzania, działalność finansowa, koszty działalności, działalność marketingowa, gospodarowanie zasobami pracy, majątkiem obrotowym i majątkiem trwałym przedsiębiorstwa.

Kwestie te zostały poruszone w poszczególnych rozdziałach. Na pierwszy plan wydobyto z nich przede wszystkim zasady, metody i twierdzenia potrzebne w praktyce działania przedsiębiorstwa wykorzystujące nowoczesne koncepcje zarządzania oraz doświadczenia innych jednostek gospodarczych. Uwypuklenie tych akcentów nie było łatwym zadaniem z uwagi na istnienie wielu zróżnicowanych, bardzo złożonych i niemożliwych do pełnego przedstawienia problemów efektywnej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa.

Czytelnicy znajdą w pracy wiele nurtów rozważań, które nie są bezdyskusyjne. Niekiedy wybiegają poza zakres dotychczasowych nielicznych podręczników ekonomiki przedsiębiorstwa czy nauki o przedsiębiorstwie. Czerpie ona wiedzę również z innych dyscyplin naukowych, nie zastępując ich powinności wykazywania i rozwijania związków z ekonomiką przedsiębiorstwa. W tym też znaczeniu praca wydobywa zasadnicze kwestie interdyscyplinarnego wątku ekonomiki przedsiębiorstwa, nie aspirując w żadnym wypadku do ich kompleksowego ujęcia. W pracy zostały wykorzystane wybrane, a tym samym przedstawione w sposób niepełny osiągnięcia innych nauk ekonomicznych, nauki o zarządzaniu, prawa handlowego, cywilnego i bankowego itp. Czytelnik chcąc poznać te problemy w sposób pełny, musi zapoznać się choćby ze wskazanymi pozycjami bibliograficznymi.

Praca z założenia jest pomyślana jako wprowadzenie do ekonomiki przedsiębiorstwa i przedstawia zasadnicze treści, zasady, metody oraz instrumenty kształtowania działalności gospodarczej. W tym też znaczeniu ma charakter podręcznika akademickiego.

Podręcznik jest kierowany do szerokiej rzeszy studentów kierunków ekonomicznych i zarządzania oraz kadry kierowniczej przedsiębiorstw pragnącej wykorzystać wiedzę o efektywnym pozyskiwaniu, gromadzeniu i wykorzystywaniu finansowych, materialnych i niematerialnych zasobów w praktyce kierowania przedsiębiorstwem. Nowoczesne przedsiębiorstwo współtworzy nową rzeczywistość, w której wiedza, talenty oraz postawy kadry kierowniczej i pracowników należy uznać za najważniejsze zmienne strategiczne.

Z pełnym szacunkiem i wdzięcznością zwracam się do Panów Profesorów: Ryszarda Borowieckiego z Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Adama Starosteckiego z Uniwersytetu Gdańskiego oraz Mirosława Hamrota z Akademii Ekonomicznej w Poznaniu o przyjęcie podziękowań za cenne uwagi i spostrzeżenia przekazane w trakcie powstawania pracy. Były one bardzo pomocne w opracowaniu podręcznika i zostały wykorzystane także w przygotowaniu obecnego wydania. Uwzględniono w nim także zmiany wynikające z wprowadzenia m.in. nowej ustawy o rachunkowości, kodeksu spółek handlowych oraz wzbogacono najnowszą wiedzą.

-------------------------------------------------------------------------------------------------
| Wybrane myśli | Literatura | Strona główna |