Jan
Galster
Zbigniew Witkowski
Kompendium Wiedzy
o Unii Europejskiej
Z uwzględnieniem
Traktatu Amsterdamskiego
i Traktatu z Nicei
Towarzystwo Naukowe
Organizacji i Kierownictwa, Toruń 2002
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cytuję:
- informację z
„Okładki książki”,
- spis treści,
- „Od autorów”.
Anonimus
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Z Okładki książki
Jan Galster prof. nadzw. dr hab. nauk prawnych, kierownik
Katedry Prawa Konstytucyjnego UMK. Zainteresowania badawcze koncentruje wokół trzech
tematów : prawo konstytucyjne RFN, system instytucjonalny #Wspólnot
Europejskich, stosunek prawa wewnętrznego do międzynarodowego we współczesnym
konstytucjonalizmie. Stypendysta Fundacji Friedricha Eberta z Bonn i
Volkswagena z Hanoweru. Prowadził wykłady z polskiego prawa konstytucyjnego na
Uniwersytecie J. Gutenberga w Moguncji, ekspert Biura do spraw Integracji
Europejskiej Urzędu Rady Ministrów.
W dorobku ma trzy książki:
„Pozycja Parlamentu Europejskiego w
systemie instytucjonalnym Wspólnot Europejskich”, Warszawa-Poznań-Toruń 1987,
„Zasada przychylności wobec prawa międzynarodowego Ustawy Zasadniczej RFN”,
Toruń 1995,
„Podstawy europejskiego prawa wspólnotowego”, Toruń 1995 (współautor)
oraz kilkanaście artykułów naukowych, współautor podręcznika „Prawo konstytucyjne”, Toruń
1995.
Zbigniew Witkowski dziekan Wydziału Prawa i Administracji
UMK w Toruniu , profesor dr hab. w Katedrze Prawa Konstytucyjnego. Jest autorem
dwóch monografii poświęconych prezydenturze w II RP oraz we współczesnych
Włoszech oraz ponad 100 prac naukowych z dziedziny prawa konstytucyjnego Polski
i Włoch, historii prawa, nadto 50 prac popularno-naukowych i publicystycznych.
Stypendysta Rządu Włoskiego, MSZ i Senatu Republiki Włoch oraz włosko-polskich fundacji działających w
Rzymie. Wygłaszał wykłady, odczyty i prowadził seminaria ma uniwersytetach w
Rzymie (LUIS) oraz w Pradze. Utrzymuje stałe kontakty z licznymi
konstytucjonalistami we Włoszech i w Czechach.
W latach 1990-1991 ekspert i sekretarz naukowy Senackiej Komisji Konstytucyjnej
przygotowującej projekt Konstytucji Senatu RP I Kadencji. W II kadencji Senatu
od 1991 r. jego ekspert, a od 1992 r. do VI 1996 r. doradca Ministra-Szefa
Kancelarii Senatu RP. W latach 1993-1994 r. członek Społecznej Komisji Konstytucyjnej
opracowującej tzw. Obywatelski Projekt Konstytucji RP na zlecenie i przy
współpracy Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. W latach 1998-2002 członek Rady
Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów.
Członek TNT w Toruniu, członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Prawa
Konstytucyjnego będącego członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Prawa
Konstytucyjnego (AIDC), redaktor wydawanych na UMK Studi polacco-italiani di
Toruń oraz od marca 1995 r. członek Komitetu Redakcyjnego „Przeglądu Sejmowego”.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Spis treści
Od autorów .........
7
Rozdział I
GENEZA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH
......... 9
Rozdział II
OD EUROPEJSKIEJ WSPÓLNOTY
WĘGLA I STALI
DO IDEI UNII
EUROPEJSKIEJ ......... 21
1. Europejska Wspólnota Węgla i
Stali ......... 21
2. Europejska Wspólnota Gospodarcza
(obecna Wspólnota Europejska) i Europejska Wspólnota Energii Atomowej
(Euratom) ......... 25
3. Zmienne koleje losu dalszych etapów
procesu integracji europejskiej - droga
do Jednolitego Aktu Europy ......... 31
Rozdział III
TRAKTAT O UNII EUROPEJSKIEJ Z MAASTRICHT – 7 LUTEGO 1992 R. .........
59
1. Etapy bezpośrednio poprzedzające Maastricht .........
59
2. Struktura i zarys treści Traktatu o
Unii Europejskiej ......... 61
3. Zagadnienie rozszerzenia Unii
Europejskiej w świetle Traktatu z Maastricht
......... 66
4. Traktat Amsterdamski z 2 października
1997 r. ......... 69
5. Traktat z Nicei z 26 lutego 2001
r. ......... 77
6. Wybrane inne organizacje w
Europie ......... 88
Rozdział IV
SYSTEM INSTYTUCJONALNY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH ORAZ
UNII EUROPEJSKIEJ .........
93
1.
Uwagi wprowadzające ......... 93
2. Parlament Europejski .........
96
3. Rada Unii Europejskiej .........
113
4. Komisja Europejska .........
118
5. Rada Europejska .........
124
6. Europejski Trybunał Sprawiedliwości
(ETS) ......... 128
7. Sąd Pierwszej Instancji .........
132
8. Trybunał Obrachunkowy .........
134
9. Organy pomocnicze Wspólnot
Europejskich przewidziane przez Traktaty
......... 136
Rozdział V
STATUS PRAWNY UNII
EUROPEJSKIEJ ......... 145
Rozdział 6
UNIA EUROPEJSKA A
PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE .........
153
Rozdział VII
OBYWATELSTWO EUROPEJSKIE .........
161
Rozdział VIII
PRAWO EUROPEJSKIE ......... 167
1.
Akty prawa europejskiego
......... 167
a. Wielostronne akty prawa
europejskiego ......... 170
b. Rozporządzenie .........
171
c. Dyrektywa .........
173
d. Decyzja .........
175
e. Zalecenie i opinia .........
176
f. Decyzje sui generis .........
177
2.
Tryb legislacji europejskiej
......... 178
a. Ius tractatuum .........
178
b. Dochodzenie do skutku aktów
jednostronnych ......... 180
Rozdział IX
WSPÓLNOTOWE PRAWO GOSPODARCZE
......... 187
1. Pojęcie wspólnego rynku, rynku
wewnętrznego, unii gospodarczej i monetarnej
......... 187
2. Swobodny przepływ towarów .........
190
3. Swobodny przepływ pracowników .........
192
4. Swoboda prowadzenia działalności
gospodarczej ......... 196
5. Swobodny przepływ usług .........
198
6. Swobodny przepływ płatności i
kapitału .........
199
7. Polityka konkurencji .........
201
Rozdział X
INTEGRACJA POLITYCZNA .........
205
Rozdział XI
INTEGRACJA GOSPODARCZA I
MONETARNA ......... 213
Rozdział XII
STOWARZYSZENIE I PRZYSTĄPIENIE
DO UNII EUROPEJSKIEJ
......... 219
1. Stowarzyszenie z Unią .........
219
2. Przystąpienie do Unii .........
224
Aneksy
Aneks 1 - Unia Europejska .........
231
Aneks 2 - Podstawowe dane o państwach-członkach Unii
Europejskiej ......... 232
Aneks 3 - Kraje aspirujące do Unii Europejskiej .........
235
Podstawowa bibliografia w języku polskim
......... 237
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
OD AUTORÓW
......... 7
Wejście w życie z dniem 11
listopada 1993 r. Traktatu o Unii Europejskiej, popularnie zwanego Traktatem z
Maastricht, pociągnęło za sobą wiele zmian, a wraz nimi zasiało wiele
wątpliwości w społeczeństwach państw należących
do Wspólnot Europejskich. Szczególnie wiele tych zmian i wątpliwości
dotyczyło, i nadal dotyczy, relacji jakie od tej chwili towarzyszą istnieniu
Unii Europejskiej i Wspólnot Europejskich
oraz będących ich następstwem komplikacji w zakresie terminologii w
sferze prawa wspólnotowego zwanego też prawem europejskim. Kompendium wiedzy o
Unii Europejskiej, które oddajemy do rąk czytelników ma za zadanie w sposób
uporządkowany, ale jednocześnie przejrzysty, pomóc zgłębić materiał dotyczący
Unii. Intencją Autorów było wyjaśnienie występujących trudności
terminologicznych, ukazanie genezy Unii, struktury jej organów, funkcji przez
nie pełnionych, relacji jakie między nimi występują, ale też przybliżenie
statusu prawnego Unii i relacji pomiędzy Unią a państwami członkowskimi.
Zamierzeniem naszym było także przystępne omówienie aktów prawa europejskiego,
trybu legislacji europejskiej, wspólnotowego prawa gospodarczego, integracji
politycznej, unii gospodarczej i monetarnej oraz instytucji stowarzyszenia i
członkostwa. Przyswojenie tego materiału sprawi, że Czytelnik nabierze
orientacji w sferze kompetencji i materialnego znaczenia wszystkich tych, na
pierwszy rzut oka, niełatwych pojęć, procedur, organów i struktur w pogłębiającym się przecież stale procesie
integracji na Starym Kontynencie.
Naturalnie
nie bez znaczenia dla zamiaru napisania tego kompendium był fakt, że także
Polska znajduje się od 16 grudnia 1991 r., po podpisaniu Układu Europejskiego
ustanawiającego stowarzyszenie między RP a Wspólnotami Europejskimi i ich
Państwami Członkowskimi, na drodze do Unii, i że niebawem ta podstawowa wiedza
będzie absolutnie niezbędna dla każdego wykształconego Polaka – obywatela Unii,
a zwłaszcza dla prawnika i administratywisty.
Niniejsze
V wydanie Kompendium uwzględnia zmiany w Traktacie z Maastricht przyjęte
podczas szczytu Rady Europejskiej w Amsterdamie w dniach 16-18 czerwca 1997 r.,
które weszły w życie w połowie 1999 r. oraz w Nicei w 2001 r. Liczby podane w
kwadratowych nawiasach oznaczają aktualną numerację tych zmian wprowadzoną
przez Traktat Amsterdamski.
Kompendium
jest przeznaczone dla studentów prawa i administracji, dla aplikantów sądowych,
adwokackich, radcowskich i prokuratorskich, dla osób wykonujących wszelkie
zawody prawnicze, dla dziennikarzy i naturalnie dla tych wszystkich, którzy
czując znaczenie dokonujących się zmian i postępów w zakresie integracji
europejskiej, interesują się tymi procesami. Kompendium wprawdzie nie jest
systematycznym podręcznikiem, ale jest tak napisane, by po jego lekturze wiedza
podstawowa o Unii Europejskiej mogła być uporządkowana i przyswojona nie gorzej
niż w opracowaniu o charakterze podręcznikowym.
Kompendium
Wiedzy o Unii Europejskiej dzięki zainteresowaniu Czytelników i Wydawcy
doczekało się piątego uzupełnionego wydania.
Pierwsze wydania z lipca 1996 r., z 1997 r. oraz z 2000 r. i z 2002 r. zostały wyczerpane stosunkowo
szybko, co potwierdza istnienie zapotrzebowania na opracowanie przystępne, ale
i kompetentne merytorycznie.
Jeśli i to piąte
wydanie spotka się z przychylnością Czytelników, obiecujemy kolejne
udoskonalenie.
Toruń w październiku 2002 r.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------