Mann/Mayer :
Controlling w Twojej Firmie
Centrum Kreowania Liderów. Bogusław J. Feder.
Skierniewice 1994.
-------------------------------------------------------------------------------------------
Cytuję obszerne fragmenty:
-------------------------------------------------------------------------------------------
Wstęp do polskiego wydania książki „Controlling w twojej firmie” E. Meyera, R Manna
Controlling jest koncepcją sterowania. Każdemu, kto usłyszy po raz pierwszy słowo controlling, skojarzy się ono w pierwszym momencie z pojęciem „kontrola”. Controlling należy jednak rozumieć inaczej i nie należy kojarzyć tego słowa ze słowem kontrola. Obejmuje on działania przeciwne tym, które są dokonywane w procesie kontroli. Zasadnicza różnica między wymienionymi pojęciami polega na tym, że:
- kontrola odnosi się do przeszłości i jej efektem są
a) stwierdzenie popełnionych błędów, odchyleń od przyjętych założeń, zakłóceń w procesie działania,
b) wyspecyfikowanie przyczyn zaistniałych odchyleń i ustalenie osób odpowiedzialnych za te odchylenia
- controlling jest ukierunkowany na sterowanie działaniami w przyszłości, które powinny zapewnić długotrwałą egzystencję firmie i zachowanie miejsc pracy.
Tak rozumiany controlling polega na tym, że osoby zajmujące się nim dokonują na bieżąco analizy porównawczej typu Plan - Wykonanie i sterują w taki sposób procesami w firmie, ażeby nie dopuścić do popełnienia błędów i wystąpienia odchyleń zarówno w czasie teraźniejszym, jak i w przyszłości. Utworzenie zespołu controllerów ma pełne uzasadnienie i jest racjonalne jedynie wówczas, gdy zarządzanie firmą ma charakter zdecentralizowany. Tylko przy takim zarządzaniu podmioty wewnętrzne wyodrębnione w firmie, mają ściśle określone zadania i kompetencje. Są one traktowane jako ośrodki odpowiedzialności. Ośrodki te mają za zadanie osiągnięcie takiego poziomu marży (pokrycia), aby mógł być zrealizowany cel firmy jako całość (zysk). Tutaj controlling rozumiany jest jako wiedza o skutecznym sterowaniu przedsiębiorstwem i stanowi instrument efektywnego zarządzania w gospodarce rynkowej. Absolutnie nie ma on uzasadnienia w firmach działających w warunkach gospodarki centralnie sterowanej. W pierwszej fazie wprowadzenia koncepcji controllingu należy dążyć do szybkiego wychwycenia odchyleń, ażeby mogły być jeszcze podjęte działania korygujące (decyzje). W fazie tej powinno nastąpić zmniejszenie się działań kontrolnych z zewnątrz i jednocześnie wykształcanie się samokontroli i samosterowania w ośrodkach odpowiedzialności. W miarę rozwijania się koncepcji controllingu następuje wzrost samodzielności ludzi, umocnienie odpowiedzialności własnej, wzrost samosterowania i zaufania zamiast działań zewnętrznych o charakterze rewizorskim (rewizyjnym). Z tego względu wdrożenie koncepcji controllingu doprowadza w efekcie do zmian stosunków międzyludzkich w firmie.
Wdrożenie i stosowanie koncepcji controllingu wymaga elastycznego procesu sterowania, decentralizacji procesu decyzyjnego w firmie, dużej odpowiedzialności od wielu pracowników. Zmiana systemu gospodarczego nie dokonuje się tylko przez reorientację systemu politycznego, ale również poprzez zastosowanie instrumentów zarządzania podmiotami o różnych formach prawnych.
Autorzy książki życzą wszystkim szanownym czytelnikom, ażeby proces przekształcania gospodarki zmierzał w swojej realizacji do celu, którym powinno być dobro firm, przedsiębiorstw oraz całego narodu, samodzielności w podejmowanych działaniach gospodarczych, pomyślności w realizacji zamierzeń i zadowolenia z pracy.
Mannheim, Kolonia, lato 1991
dr Rudolf Mann i dr Elmar Mayer
-------------------------------------------------------------------------------------------
Od tłumacza
Pojęcie „controllingu” nie jest dostatecznie wyjaśnione w literaturze polskiej i właściwie nowe dla wielu praktyków w naszym kraju. Controlling (ang. To controll = sterować, regulować) jest koncepcją amerykańską, rozwijającą się coraz dynamiczniej w Europie już od kilkunastu lat (RFN, Francja). Przez controlling rozumie się proces sterownia zorientowany na wynik przedsiębiorstwa, realizowany przez planowanie, kontrolę i sprawozdawczość.
Jego koncepcja zbudowana została na podstawie metodologii tworzenia informacji przez rachunkowość finansową i rachunkowość zarządczą, z ukierunkowaniem na okresy przyszłe. Rachunkowość przestała być traktowana jedynie instrumentalnie jako narzędzie rejestracji danych odzwierciedlających proces gospodarowania w przedsiębiorstwie. Obecnie patrzy się na nią jak na instrument dostarczający instancjom kierowniczym wieloprzekrojowych informacji ekonomicznych niezbędnych do zarządzania przedsiębiorstwem.
Controlling wymaga zerwania z wyizolowanym ujmowaniem funkcji rachunkowości. Zostają one podporządkowane potrzebom sterowania. Koncepcja controllingu opiera się na: planowaniu zbudowanym na sprzężeniu zwrotnym i ekstrapolowaniu wielkości ekonomicznych, rachunku kosztów pełnych oraz rachunku marż pokrycia, zasady identyfikowania celów kadry kierowniczej i pozostałych pracowników z celami przedsiębiorstwa. Controlling stawia sobie zadanie zapewnienia długotrwałej egzystencji przedsiębiorstwa i gwarantowania stabilności zatrudnienia. Podstawowym zadaniem controllingu jest koordynacja systemu zarządzania, którą osiąga się przez tworzenie odpowiednich struktur wewnętrznych w przedsiębiorstwie i zintegrowanie systemu celów z systemem planowania i systemem informacyjnym.
Książka „Controlling w Twojej Firmie” została opracowana z myślą o praktykach menadżerach i / lub właścicielach prowadzących w RFN małe lub średnie firmy. Polska wersja opracowania jest już jego trzecim obcojęzycznym wydaniem (wcześniej CHRL i ZSRR). W opracowaniu omówiono w bardzo przystępny sposób zasady i etapy budowania systemu controllingu w firmie zaliczonej do small businessu, działającej w warunkach gospodarki rynkowej.
(...) wdrożenie koncepcji controllingu może sprawiać początkującemu menadżerowi, w zależności od zasobu wiedzy i kierunku wykształcenia, mniejsze lub większe trudności. Dla menadżerów znających się na zarządzaniu przez cele i na nowoczesnych formach rachunku kosztów zarówno zrozumienie, jak i wdrożenie koncepcji controllingu nie będzie stwarzało większych trudności. Jedynie w bardziej skomplikowanych przypadkach konieczne będzie skorzystanie z opinii doradcy - specjalisty z dziedziny rachunkowości zarządczej.
Książka „Controlling w Twojej Firmie” została opracowana przez wybitnych niemieckich specjalistów z zakresu stosowanego controllingu E. Mayera i R. Manna. Książka ta może być z pewnością wykorzystana również jako materiał szkoleniowy (praktyczny przykład - typu case) w szkołach i instytucjach prowadzących w Polsce szkolenia menadżerów dla tzw. small businessu.
Opracowanie nie ma charakteru teoretycznego, lecz ma na celu wyjaśnienie jak praktycznie stosować controlling w małych i średnich firmach bez względu na branżę. Na pewno tego rodzaju opracowanie może w istotny sposób pomóc w rozwiązywaniu problemów decyzyjnych i ułatwić dostosowanie się małych i średnich firm do warunków wzrastającej konkurencji.
Irena Sobańska
==================================================
Literatura | Strona główna |