Ricky W. Griffin:
Podstawy
Zarządzania
Organizacjami
Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa 1998
Przekład Michał Rusiński
=========================================
Cytuję wybrane fragmenty z „Okładki książki”, „Przedmowy do wydania polskiego”
i z „Przedmowy”:
=========================================
Z
okładki książki
Z przyjemnością
rekomendujemy Państwu podręcznik, który cieszy się powodzeniem w wielu krajach.
Wyróżnia się on bowiem wieloma zaletami. Bogactwo wykorzystanego materiału
nadaje mu niemal encyklopedyczny charakter, a rozbudowany indeks rzeczowy
pozwala szybko dotrzeć do potrzebnej informacji. Na podkreślenie zasługuje
także niezwykle silny związek z praktyką. Liczne przykłady są nie tylko
interesujące, ale - co istotne - zaczerpnięte z lat dziewięćdziesiątych. Osobny
rozdział został poświęcony drobnej przedsiębiorczości, co jest zgodne z
zainteresowaniami i potrzebami polskiego społeczeństwa. Wszystko to pozwala nam
sądzić, że podręcznik zyska uznanie nawet wśród najbardziej wymagających
czytelników.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Przedmowa
Do Wydania Polskiego
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ricky
W. Griffin jest stosunkowo
młodym autorem. Urodzony w 1950 r., cieszy się już uznaną pozycją w dziedzinie
zarządzania. Doktorat obronił w
Profesor Griffin przyznaje się do trzech specjalizacji: zarządzanie ogólne
(general management), kierowanie zachowaniami organizacyjnymi (organizational
behavior) i zarządzanie międzynarodowe (international management).
Jakie są najważniejsze zalety podręcznika?
1. Wyjątkowe bogactwo wykorzystanego materiału i szczególnie starannie dobrany
materiał źródłowy, poczynając od historycznego. Bogactwo treści nadaje książce
niemal encyklopedyczny charakter. Pogłębiają to jeszcze wyróżnione definicje
podstawowych pojęć z zakresu zarządzania oraz znakomicie rozbudowany indeks
rzeczowy. Pozwala on szybko dotrzeć do potrzebnej w danej chwili informacji.
2. Słabą stroną amerykańskiej nauki zarządzania była i poniekąd jest nadal
mnogość szkół naukowych. Niegdyś Koontz nazwał ten stan „dżunglą teorii
zarządzania”. Griffin opanował w pełni wiedzę dwóch najważniejszych i
najostrzej ze sobą rywalizujących - szkoły uniwersalistycznej i szkoły ludzkich
zachowań. Podręcznik napisał w konwencji pierwszej, ale do trzeciego wydania
świadomie włączył wiedzę z zakresu kierowania zachowaniami
organizacyjnymi.
3. Griffin wniósł również istotny wkład do wiedzy o zarządzaniu strategicznym.
Jego zasługą jest najpełniejsze ujęcie bliskiego otoczenia przedsiębiorstwa.
Dorobek Griffina wypada korzystnie na tle wielu renomowanych podręczników z
zakresu zarządzania strategicznego, jakie krążą na rynku amerykańskim. Griffin
poświęcił temu tematowi jeden rozdział 7 „Zarządzanie strategią i planowanie
strategiczne”. Czytelnik znajdzie w nim trafnie ujęte definicje, konsekwentną
logikę wykładu, świetny dobór źródeł. To sprawia wrażenie.
4. W wydaniu trzecim wyróżniał się rozdział „Podejmowanie decyzji
kierowniczych”, chociażby tym, że punkt „Kroki w podejmowaniu racjonalnych
decyzji” zaczynał się od rozpoznania i definiowania sytuacji decyzyjnej. Wersję
obecnego wydania odbieramy jako jeszcze trafniejszą. Na podkreślenie zasługuje
niezwykle silny związek książki R.W. Griffina z praktyką. Liczba opisywanych
przykładów praktycznych wyróżnia tę książkę nawet wśród podręczników
amerykańskich, silniej związanych z praktyką niż analogiczne pozycje
europejskie. Praktyczne zilustrowanie procesów zarządzania jest wyjątkowe ze
względu nie tylko na liczbę przykładów, ale również na ich atrakcyjność dla
czytelnika, który przynajmniej częściowo zna opisywane podmioty, oraz na ich
aktualność (dominują przykłady z lat dziewięćdziesiątych…). Prezentowane
problemy dotyczą podmiotów na tyle popularnych, że znajdą oddźwięk również
wśród czytelników polskich… wystarczy wspomnieć np. o metodach kontroli
światowej sieci sklepów Benettona czy wpływie procesów decyzyjnych w firmach
Lotus i Microsoft na wyniki ich rywalizacji na rynku programów
komputerowych.
5. Niniejszy podręcznik odznacza się także niezmiernie konkretnym wykładem
problematyki zarządzania informacją, poczynając od pokazania menedżera jako
użytkownika i dysponenta informacji. Elementarny proces przetwarzania
informacji polega najpierw na jej segregacji, przy czym wyróżnia się:
• informację do natychmiastowego użytku,
• informację nieużyteczną, od razu
eliminowaną, żeby nie zaśmiecała kanałów i zasobów,
• informację zatrzymaną do późniejszego
użytku,
• łączenie różnych informacji jako
tworzenie nowej jakości,
• informację przekazaną innym partnerom…
Rozdział 21 „Zarządzanie systemami informacyjnymi” zawiera wiele klarownych
schematów i komunikatywnych klasyfikacji. Nie ma w nim pustosłowia, którym
niestety grzeszy większość starszych podręczników traktujących o informacji.
6. Obecne wydanie podręcznika wyróżnia się nowoczesnością pod wieloma względami,
można by zaryzykować twierdzenie, że pod każdym względem. Książka jest
nowatorska również w sprawach bardziej szczegółowych. W większości polskich
podręczników organizacji i zarządzania nie radzono sobie od dawna z tematem
projektowania struktur. Z uporem różnicowano struktury na liniowe, funkcjonalne
i sztabowo-liniowe, chociaż dwie pierwsze stanowią raczej relikt
historyczny. W amerykańskiej literaturze
temat obchodzono, prezentując ewolucje form organizacyjnych w miarę wzrostu
wielkości firmy. Griffin opowiada się za śmiałą propozycją, aby różnicować
struktury według charakteru głównych bloków/pionów stanowiących organizację i
sposobu ich pożądanej integracji. Przy takim podejściu już w trzecim wydaniu
wyróżnił:
• Projektowanie organizacji według funkcji/specjalizacji.
Firmę tworzą piony dyrekcyjne: produkcji, marketingu, finansów, zasobów
pracowniczych i badań. Od takiej struktury zaczynała większość firm, dlatego
nazwano ją formą U (od: uniwersalna).
• Projektowanie konglomeratowe.
Wszystko, co rokuje zysk, może być włączone do organizacji. Taki kształt
nazwano formą H (od: holding).
• Projektowanie wielobranżowe
(divisional design). W takiej strukturze organizacja składa się z
autonomicznych jednostek gospodarczych, z których każda jest kombinacją w miarę
wyspecjalizowanego produktu i konkretnego rynku. Forma taka (nazwana formą M – od
multidivisional ) opiera się zatem na dywersyfikacji produktu, ale w
przeciwieństwie do formy H jednostki są
tu ze sobą powiązane w ramach większej struktury organizacyjnej.
• Projektowanie macierzowe, a więc i
taka struktura, zakłada podwójne lub wielokrotne podporządkowanie komórek
zarządu, a nierzadko także jednostek operacyjnych, a przynajmniej niektórych
pracowników, według kryterium funkcyjnego oraz jednocześnie produktowego,
zadaniowego.
Zdajemy sobie sprawę, iż ta nowa klasyfikacja może mieć także przeciwników.
Autor podtrzymał ją w obecnym wydaniu. Jej istotną zaletą jest operowanie
głównymi blokami strukturalnymi i sposobem ich integracji.
7. Ostatni temat, który zasługuje na uwagę czytelnika polskiego, to bogate,
różnorodne uzupełnienia, mające pobudzić zainteresowanie czytelnika,
sprzyjające przyswojeniu sobie materiału, przemawiające do wyobraźni a przede
wszystkim dotyczące aktualnych problemów i wydarzeń oraz konkretnych podmiotów
gospodarczych. Są to następujące uzupełnienia, występujące w każdym
rozdziale: przykłady wprowadzające,
wstawki „Spojrzenie globalne” i „Zarządzanie w praktyce” oraz dwa rodzaje przykładów zamykających rozdział, z których jeden
dotyczy przypadku amerykańskiego, a drugi międzynarodowego. Ponadto w
niniejszym wydaniu uwypuklono kwestie etyczne, co jest uzasadnione wzrostem
znaczenia odpowiedzialności społecznej w
działalności gospodarczej.
8. Na podkreślenie zasługuje jeszcze jeden aspekt zawartości merytorycznej
pracy, mianowicie poświęcenie osobnego rozdziału drobnej przedsiębiorczości,
praktycznie nie spotykane w podręcznikach akademickich. Zamieszczenie w książce
rozdziału dotyczącego drobnej przedsiębiorczości jest wyjątkowo zgodne z
potrzebami i zainteresowaniami społecznymi w naszym kraju, od kilku lat
przechodzącym na gospodarkę rynkową.
Podręcznik jest przydatny przede wszystkim dla kadry nauczającej, gdyż na
uczelni zarządzania jest ostatnio coraz więcej. Będzie też miał na pewno
powodzenie w świecie biznesu, bo jest bardzo przejrzysty i komunikatywny. Z
tego samego powodu powinien przemówić do studentów. Z przyjemnością polecamy
ten świetny podręcznik szerokiemu gronu czytelników.
Na zakończenie chcielibyśmy złożyć serdeczne podziękowanie prof. Janowi Napoleonowi
Sajkiewiczowi, który pierwszy
zwrócił naszą uwagę na istotne walory niniejszego podręcznika.
Bohdan
Gliński, Andrzej Zawiślak
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Przedmowa
W czasie, jaki upłynął od pierwszego wydania książki w 1984 r. korzystało z
niej ponad 300 tys. studentów, przygotowując się do kariery w działalności
gospodarczej. Podręcznik ten cieszy się
ogromną popularnością i ciągle używany jest w setkach uniwersytetów, programach
studiów podyplomowych, ośrodkach kształcenia dorosłych oraz programach
kształcenia i rozwoju kadr kierowniczych na całym świecie.
W obecnym wydaniu starałem się zachować wszystkie te elementy, które złożyły
się w przeszłości na sukces książki, jednocześnie spoglądając w przyszłość –
przyszłość działalności gospodarczej w ogóle, a zarządzania w szczególności,
oraz próbując dostrzec kształt podręczników przyszłości. Pisanie książki
przeglądowej jest zadaniem z wielu powodów bardzo trudnym. Po pierwsze, jak
każdy przegląd, książka musi być możliwie wszechstronna; po drugie, musi być
dokładna i obiektywna; po trzecie, musi się odnosić do realnej działalności,
jaką w tym wypadku jest zarządzanie; po czwarte, musi iść z duchem czasu, a
informacje w niej zawarte muszą być możliwie najbardziej aktualne; po piąte
wreszcie, musi być możliwie interesująca i wciągająca.
Reakcje, jakie wywołały poprzednie wydania, pozwalały mi sądzić, że skutecznie
wypełniałem te zadania. Wydaje mi się, że niniejsze wydanie realizuje je
jeszcze lepiej. Jestem przekonany, że poprzedni użytkownicy książki będą
zadowoleni ze sposobu, w jaki udało nam się zachować zasadnicze treści, dodając
jednocześnie wiele nowych elementów i punktów widzenia. Mam również nadzieję,
że osoby, dla których wydanie to jest pierwszym zetknięciem z tą książką,
uznają za atrakcyjne połączenie solidnych podstaw teorii i praktyki zarządzania
z nowym, ciekawym materiałem.
Zmiany wprowadzone w czwartym wydaniu
…
Lepszy układ rozdziałów
…
Nowy materiał do nowiutkiego świata zarządzania
…
Upraszczanie w celu zwiększenia skuteczności prezentacji
…
Układ książki
Podstawowe tematy
W
niniejszym wydaniu podręcznika wybija się na czoło kilka kluczowych tematów.
Jednym z nich, jak już wspomniano, jest globalny charakter zarządzania. Jest on
uwypuklony poprzez przykłady i analizy rozsiane po całej książce. Innym aktualnym tematem jest jakość. Chociaż
samą jakość i związany z nią materiał przedstawiono szczegółowo w rozdziale 19,
to sprawa ta została również wpleciona w omówienie kilku powiązanych z nią
tematów w różnych miejscach książki. Kolejnym tematem jest równowaga
między teorią a praktyką. Menedżerowie
muszą mieć rzetelne podstawy dla swoich decyzji, jednakże teorie, które tworzą
te podstawy, muszą być osadzone w rzeczywistości. W całej książce wyjaśniam
teoretyczne ramy, w jakich przebiega działalność kierownicza, uzupełniając je o
przykłady ukazujące, w jaki sposób i kiedy teorie te sprawdzają się w praktyce.
Czwartym tematem jest to, że zarządzanie jest działalnością uniwersalną, nie
ograniczoną bynajmniej do dużych przedsiębiorstw. Podaję przykłady i omawiam
zarządzanie zarówno w małych, jak i w wielkich przedsiębiorstwach, a także
organizacjach nie nastawionych na przynoszenie zysku.
Zalety dydaktyczne
Czwarte wydanie podręcznika powinno być skuteczną pomocą w nauce i w
nauczaniu, zarówno dla studentów jak i dla pedagogów. Wprowadzono w nim pewne
istotne ulepszenia dydaktyczne.
• Podane na początku każdego rozdziału
zadania (cele) pedagogiczne służą przeglądowi kluczowych tematów... Wszystkie definicje ą wyraźnie
wyodrębnione.
• Każdy rozdział zamykają trzy rodzaje
pytań, sprawdzających stopień zrozumienia przez studenta treści rozdziału.
Pytania przeglądowe wymagają od studenta przypomnienia sobie konkretnej
informacji; pytania analityczne wymagają
integracji i syntezy materiału; wreszcie ćwiczenia wymagają od studentów zastosowania poznanego
materiału w ich własnych doświadczeniach.
Zastosowania podtrzymujące zainteresowania studenta
Aby w pełni docenić rolę i zakres zarządzania we współczesnym
społeczeństwie, trzeba zobaczyć na konkretnych przykładach, w jaki sposób
pojęcia i koncepcje są stosowane w rzeczywistym świecie. Chcąc umożliwić czytelnikowi
jak najszersze spojrzenie, rozróżniam tradycyjne i nietradycyjne role
zarządzania, przedsiębiorstwa nastawione na zysk i niekomercyjne, wielkie
korporacje i małe przedsiębiorstwa, przykłady amerykańskie i międzynarodowe. Inne zastosowania obejmują:
• Przykłady wprowadzające na początku
każdego rozdziału...
• Spojrzenie globalne oraz Zarządzanie w
praktyce. Te dwa rodzaje wstawek są zamieszczone są zamieszczone w każdym
rozdziale. Wykraczają one poza główny nurt rozważań.
• Dwa rodzaje przykładów zamykających
każdy rozdział. Pierwszy dotyczy zawsze przypadku przedsiębiorstwa
amerykańskiego, a drugi spółki zagranicznej lub amerykańskiej, ale działającej
w innym kraju.
• Pytania z etyki.
Podziękowania
…
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
================================================================
Wybrane myśli | Literatura | Strona główna |